Επανορθωτική Χειρουργική

Μικρωτία: αποκατάσταση με προσθετικό αυτί

prosthetiko ayti

Σταύρος Τομπρής M.D, PhD, DDS Σταύρος Τομπρής M.D, PhD, DDS – Γναθοπροσωπικός Χειρουργός

Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου

Διευθυντής Κλινικής Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής Ευρωκλινικής Αθηνών

Ειδικευθείς στο Tufts University, Boston MA, USA

Email: stavros@stavrostombris.com


Με τον όρο

μικρωτία

περιγράφεται η κατάσταση στην οποία το μέγεθος του πτερυγίου του αυτιού είναι μικρότερο από το φυσιολογικό, ενώ παράλληλα το πτερύγιο εμφανίζει δυσμορφία. Περιγράφονται τρεις κατηγορίες (Grade I, GradeII, Grade III) ανάλογα με τα ελλείποντα τμήματα του πτερυγίου, ενώ η κατάσταση κατά την οποία το πτερύγιο δεν έχει διαπλαστεί καθόλου, ονομάζεται ανωτία.

Η μικρωτία εμφανίζεται σε συχνότητα 1/8000-10000 γεννήσεις, τα αγόρια προσβάλλονται περισσότερο, ενώ εμφανίζεται συνηθέστερα στο δεξιό πτερύγιο. Στις βαρύτερες μορφές της, συνοδεύεται από ατρησία του ακουστικού πόρου και προβλήματα στην ακοή. Σε ποσοστό περίπου 10% μπορεί να είναι αμφοτερόπλευρη. Η μικρωτία μπορεί να αποτελεί μεμονωμένο πρόβλημα, ή να αποτελεί μέρος κάποιου συνδρόμου.

Χειρουργικές μέθοδοι

Η χειρουργική αποκατάσταση της μικρωτίας αποτελούσε και αποτελεί μια πρόκληση για το χειρουργό. Υπάρχουν σήμερα διαφορετικές τεχνικές και προσεγγίσεις για την επίλυση αυτού του προβλήματος.

1. Η παραδοσιακή μέθοδος χειρουργικής αποκατάστασης της μικρωτίας απαιτεί τέσσερα χειρουργικά στάδια. (τεχνική Brent) – Στην πρώτη επέμβαση γίνεται λήψη μοσχεύματος από τις πλευρές και ο χειρουργός κατασκευάζει με αυτό το σκελετό του πτερυγίου. Κατόπιν τοποθετεί το σκελετό αυτό κάτω από το δέρμα της περιοχής.

– Στη δεύτερη επέμβαση γίνεται η δημιουργία του λοβού του πτερυγίου.

– Στην τρίτη επέμβαση γίνεται η ανύψωση-προβολή του χόνδρινου σκελετού και η τοποθέτηση δερματικού μοσχεύματος με το οποίο καλύπτεται το αρχικό μόσχευμα.

– Στην τέταρτη επέμβαση γίνεται η δημιουργία του τράγου και της “εισόδου” του ακουστικού πόρου. Η τεχνική Nagata, είναι ανάλογη της τεχνικής Brent, αλλά εκτελείται σε δύο στάδια.

2. Σε μια παραλλαγή της προηγούμενης μεθόδου χρησιμοποιείται προκατασκευασμένος σκελετός του πτερυγίου από πολυαιθυλένιο, έτσι ώστε να αποφευχθεί το πρώτο χειρουργείο κατά το οποίο λαμβάνεται το μόσχευμα της πλευράς. Τα υπόλοιπα στάδια είναι τα ίδια με την προηγούμενη μέθοδο και συνήθως απαιτούνται δυο χειρουργικές επεμβάσεις για την ολοκλήρωση της θεραπείας.

3. Η αποκατάσταση με την βοήθεια οστεοενσωματούμενων εμφυτευμάτων, είναι η μέθοδος κατά την οποία τοποθετούνται δύο ή τρία

εμφυτεύματα

στην περιοχή του αυτιού και κατασκευάζεται ένα προσθετικό πτερύγιο που συγκρατείται στα εμφυτεύματα αυτά. Για την αποκατάσταση με τη μέθοδο αυτή απαιτούνται δύο μικρής διάρκειας χειρουργεία. Στο πρώτο χειρουργείο γίνεται η τοποθέτηση των εμφυτευμάτων. Η επέμβαση κρατά περίπου μία ώρα και ο ασθενής φεύγει από το νοσοκομείο την ίδια μέρα.

Στη συνέχεια κατασκευάζεται από εξειδικευμένο Γναθοπροσωπικό Προσθετολόγο το πτερύγιο από σιλικόνη. Το πτερύγιο αυτό είναι απόλυτα όμοιο με το φυσιολογικό πτερύγιο της άλλης πλευράς αφού γίνεται λήψη αποτυπώματος του υγιούς πτερυγίου και αναστροφή του, για να ξεκινήσει η κατασκευή του προσθετικού πτερυγίου.

Αφού ολοκληρωθεί η διαδικασία κατασκευής του πτερυγίου (συνήθως 4 ημέρες) ο ασθενής το τοποθετεί στη θέση του και η θεραπεία έχει ολοκληρωθεί. Το προσθετικό πτερύγιο έχει μια συγκεκριμένη φορά ένθεσης και αφαίρεσης έτσι ώστε να μην είναι δυνατόν να αφαιρεθεί “τυχαία” από τράβηγμα. Μόνο ο ίδιος ο ασθενής γνωρίζει πώς να το αφαιρέσει και να το τοποθετήσει. Ο ασθενής θα πρέπει να καθαρίζει την περιοχή γύρω από τα εμφυτεύματα κάθε δύο με τρείς ημέρες με μία μπατονέτα στα πλαίσια της ατομικής του υγιεινής. Το πτερύγιο δεν χρειάζεται να αφαιρείται το βράδυ.

Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των μεθόδων

Προσπαθώντας να συγκρίνουμε τις παραπάνω μεθόδους θα αναλύσουμε τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της κάθε μιας.

Στην πρώτη μέθοδο

• Απαιτούνται πολλαπλές χειρουργικές επεμβάσεις.

• Αυξημένη πιθανότητα για κάποια χειρουργική επιπλοκή.

• Αυξημένο συνολικό κόστος.

• Μη προβλέψιμο αισθητικό αποτέλεσμα.

• Σε αρκετές περιπτώσεις, μη ευνοϊκή σχέση μεταξύ της συνολικής προσπάθειας και του αποτελέσματος.

Πλεονεκτήματα της μεθόδου είναι

• Η αίσθηση μιας αυτογενούς αποκατάστασης.

• Η μονιμότητα της αποκατάστασης.

Στη δεύτερη μέθοδο ισχύουν ότι και για την πρώτη με τις παρακάτω παρατηρήσεις

• Αποτελεί πλεονέκτημα η αποφυγή ενός χειρουργείου για τη λήψη μοσχεύματος, αφού ο σκελετός του πτερυγίου είναι από συνθετικό υλικό.

• Τα μοσχεύματα πολυαιθυλενίου είναι προσχηματισμένα άρα μπορεί το τελικό αισθητικό αποτέλεσμα να είναι καλύτερο σε σχέση με τα αυτογενή μοσχεύματα. Η τελική αποκατάσταση όμως μπορεί και πάλι να μην ικανοποιεί απόλυτα, ενώ έχουν αναφερθεί περιστατικά στα οποία το μόσχευμα πολυαιθυλενίου αποκαλύφθηκε διαμέσου των ιστών.

• Παρέχουν επίσης την αίσθηση της αυτογενούς αποκατάστασης και της μονιμότητας.

Στην τρίτη μέθοδο

• Απαιτούνται δύο μικρές χειρουργικές επεμβάσεις.

• Μικρότερος κίνδυνος χειρουργικών επιπλοκών.

• Μικρότερο κόστος.

• Προβλέψιμο αποτέλεσμα.

• Άριστο αισθητικό αποτέλεσμα.

• Σύντομη ολοκλήρωση της συνολικής αποκατάστασης.

• Ευνοϊκή σχέση μεταξύ προσπάθειας και αποτελέσματος.

Μειονεκτήματα της μεθόδου αυτής αποτελούν:

– Η αίσθηση ενός προσθετικού και όχι αυτογενούς μέλους.

– Η ανάγκη για αντικατάσταση της πρόθεσης μετά από κάποια χρόνια.

Η τρίτη μέθοδος μπορεί να εφαρμοστεί σε περιστατικά μικρωτίας, καθώς και σε περιπτώσεις που το πτερύγιο παρουσιάζει έλλειμμα λόγω τραυματισμού, εγκαύματος, ή χειρουργικής αφαίρεσης για θεραπεία όγκου, καθώς και μετά από αποτυχία προσπάθειας αυτόλογης αποκατάστασης. Δεν απαιτεί εκτεταμένες χειρουργικές επεμβάσεις, ολοκληρώνεται σύντομα και προσφέρει άριστο αισθητικό αποτέλεσμα. Η μέθοδος βοηθά σημαντικά στο να αναστραφούν οι προφανείς αρνητικές ψυχολογικές επιδράσεις που προκαλούνται στους ασθενείς από την έλλειψη του πτερυγίου του αυτιού. Μπορεί να εφαρμοστεί σε παιδιά, μετά την ηλικία των 6 ετών καθώς και σε ενήλικες.

Στην ερώτηση αν η μέθοδος αυτή θα πρέπει να είναι η μέθοδος εκλογής για την αποκατάσταση του πτερυγίου, η απάντηση είναι ότι η προσπάθεια για αποκατάσταση με αυτογενή μοσχεύματα θα πρέπει να συνεχιστεί, στοχεύοντας στη βελτίωση του αισθητικού αποτελέσματος και της προβλεψιμότητας των παραδοσιακών χειρουργικών μεθόδων. Η γενετική μηχανική μπορεί στο μέλλον να συμβάλει σημαντικά προς την κατεύθυνση αυτή.

Η αποκατάσταση με τη χρήση οστεοενσωματούμενων εμφυτευμάτων είναι επί του παρόντος μία εναλλακτική μέθοδος με σημαντική αξία.

Η χειρουργική θεραπεία των ασθενών με έλλειμμα του πτερυγίου στοχεύει κυρίως να αποκαταστήσει την αισθητική του προσώπου. Σήμερα, η μέθοδος αυτή εξυπηρετεί το σκοπό αυτό με άριστο τρόπο.

Δείτε παρακάτω περιπτώσεις ασθενών πριν και μετά την επέμβαση:

case 1

case 3

case 4

case 3