Γενική Χειρουργική, Υγεία

Σπλήνας & Λειτουργίες

Σπλήνας & Λειτουργίες

Dr Μανόλης Σεβαστιάδης - Γενικός χειρούργος

Eξειδικευμένος Χειρουργός, με έδρα την Αγία Παρασκευή

Εξειδίκευση στην χειρουργική κοιλίας και σπλαχνικών οργάνων

Επιστημονικός συνεργάτης Νοσοκομείου Υγεία και άλλων Ιδιωτικών Νοσοκομείων

Website: https://www.drsevastiadis.gr/Email: info@drsevastiadis.gr


Σπλήνας ονομάζεται το όργανο που βρίσκεται κάτω από τις πλευρές του σώματος, στο ανώτερο αριστερό τμήμα της περιτοναϊκής χώρας. Αποτελεί μέρος του λεμφικού συστήματος και έχει μέγεθος όσο μία ανθρώπινη γροθιά. ‘Έτσι, κάνουμε λόγο για το πιο μεγάλο όργανο ανάμεσα σε αυτά που περιλαμβάνονται στο λεμφικό σύστημα.

Η αξία του σπλήνα στις άμυνες του ανθρώπινου οργανισμού έγκειται στο γεγονός ότι συντελεί σημαντικά στον καθαρισμό του αίματος. Με αυτόν τον τρόπο, ο άνθρωπος παραμένει προστατευμένος από λοιμώξεις που μπορεί να συνεπάγονται σοβαρές ασθένειες, όπως η μηνιγγίτιδα και η πνευμονία.

Σπλήνας: Ποιες παθήσεις μπορεί να παρουσιάσει;

Ο σπλήνας μπορεί να παρουσιάσει παθήσεις οι οποίες χωρίζονται σε δύο κατηγορίες. Αυτές είναι οι εξής:

  • Παθήσεις που προκύπτουν από κάποιο τραυματισμό

Πρόκειται για περιπτώσεις όπου έχει προκύψει έντονος τραυματισμός. Ο ασθενής μπορεί να εμφανίσει ρήξη σπλήνα και να οδηγηθεί σε εσωτερική αιμορραγία. Η ρήξη κατά κανόνα εμφανίζεται άμεσα μετά τον τραυματισμό, δημιουργώντας πολύ σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία του ασθενούς, ενώ μπορεί ακόμα και να θέσει τη ζωή του σε κίνδυνο. Οι πιθανότητες ρήξης του σπλήνα αυξάνονται σε περιπτώσεις ανθρώπων που πάσχουν από συγκεκριμένες νόσους, όπως είναι η λοιμώδης μονοπυρήνωση, η ελονοσία, κλπ. Στους ασθενείς αυτούς παρατηρείται διόγκωση του σπλήνα, ενώ συγχρόνως η προστατευτική κάψουλα λεπταίνει, καθιστώντας τον πιο επιρρεπή σε τραυματισμό κι ρήξη.

  • Αιματολογικές παθήσεις σπλήνα Αφορούν σε περιστατικά όπου το μέγεθος του σπλήνα αυξάνεται και τα κύτταρα στο αίμα του καταστρέφονται. Οι παθήσεις αυτές μπορεί να είναι:

    • Σπληνομεγαλία Παρουσιάζεται μη φυσιολογική ανάπτυξη του μεγέθους του σπλήνα, ενώ αυξάνεται και το βάρος του. Είναι αποτέλεσμα ασθενειών που περιλαμβάνουν βακτηριακές μολύνσεις, νόσους του ήπατος, λευχαιμία, λοιμώδη μονοπυρήνωση, κ.α.
    • Υπερσπληνισμός Πρόκειται για κατάσταση συνυπάρχουσα με τη σπληνομεγαλία όπου ο σπλήνας υπερλειτουργεί και έτσι υπερβάλλει στις φυσιολογικές του δραστηριότητες (π.χ. καταστροφή μεγάλου αριθμού ερυθρών αιμοσφαιρίων, κ.α.). Όταν υπάρχει υπερσπληνισμός, μπορεί να τεθεί υποψία καρκίνου.
    • Υποσπληνισμός Εμφανίζεται συχνότερα σε ασθενείς με υπερθυρεοειδισμό, ελκώδη κολίτιδα και δρεπανοκυτταρική αναιμία, ενώ έχει διαπιστωθεί και σε ασθενείς που χορηγούνται κορτιζόνη.
    • Καρκίνος του σπλήνα Σπάνια μορφή καρκίνου, η οποία μπορεί να έχει πρωτοπαθή ή μεταστατικό χαρακτήρα.

Σπλήνας – Πότε πρέπει να γίνει σπληνεκτομή;

Κατόπιν ενδείξεων, η σπληνεκτομή (δηλαδή η αφαίρεση του σπλήνα με χειρουργική επέμβαση) γίνεται σε περιστατικά σπληνομεγαλίας και καρκίνου του σπλήνα, καθώς και σε άλλες παθολογικές περιπτώσεις όπου κρίνεται αναγκαίο. Η επιλογή της μεθόδου σπληνεκτομής ορίζεται σύμφωνα με το μέγεθος του σπλήνα. Έτσι, εάν ο σπλήνας είναι υπερβολικά μεγάλος, η κλασική ανοικτή επέμβαση αποτελεί μονόδρομο για την αφαίρεσή του. Σε διαφορετική περίπτωση, όπου το μέγεθος του σπλήνα το επιτρέπει, επιλέγεται σπληνεκτομή με τη μέθοδο της λαπαροσκόπησης. Με τη συγκεκριμένη τεχνική ελάχιστης επεμβατικότητας επιτυγχάνεται η αφαίρεση του σπλήνα μέσα από μία ανώδυνη διαδικασία. Με τη λαπαροσκοπική μέθοδο, δεν προκαλούνται ουλές, η παραμονή στο νοσοκομείο δεν ξεπερνάει τις 3 ημέρες, ενώ ο μετεγχειρητικός πόνος είναι μειωμένος.

Θα μπορώ να ζήσω φυσιολογικά χωρίς τον σπλήνα;

Ένας άνθρωπος μπορεί να ζήσει μία φυσιολογική ζωή μετά την αφαίρεση του σπλήνα. Αν και αποτελεί ένα όργανο ιδιαίτερα σημαντικό για τις λειτουργίες και τις άμυνες του οργανισμού, τη θέση του παίρνουν άλλα όργανα (συκώτι και λεμφαδένες) τα οποία μπορούν σε μεγάλο βαθμό να καλύψουν το κενό. Παρόλα αυτά, οι άνθρωποι που έχουν υποβληθεί σε σπληνεκτομή παρουσιάζουν μεγαλύτερη επιρρέπεια σε βακτηριακές λοιμώξεις και, κατ’ επέκταση, νόσους, κάτι που απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή από τον ασθενή.