Παθολογία, Υγεία

Παχυσαρκία: αίτια

Αίτια παχυσαρκίας

Χαράλαμπος Σπυρόπουλος | Γενικός Χειρουργός MD, PhD, FACS

Διευθυντής Γ' Χειρουργικής Κλινικής Metropolitan General

Πιστοποιημένο μέλος του Κολεγίου Χειρουργών των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Λαπαροενδοσκοπικής Εταιρίας

Website: www.esurgery.grEmail: info@esurgery.gr


Η παχυσαρκία είναι νόσος με σοβαρές επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία. Πρόκειται για μια περίπλοκη και πολυπαραγοντική πάθηση, η οποία δίνει γένεση σε πολλές παθολογικές καταστάσεις.

Τι είναι η παχυσαρκία και πώς ορίζεται;

Ως παχυσαρκία ορίζεται η παθολογικά αυξημένη εναπόθεση λίπους στο σώμα μας.

Για να χαρακτηριστεί ένα άτομο παχύσαρκο, λαμβάνεται υπόψη ο δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ), ο οποίος υπολογίζεται ως το πηλίκο του βάρους μας σε kg με το ύψος μας σε m στο τετράγωνο, δηλαδή ΔΜΣ= kg/m2.

Όταν ο ΔΜΣ είναι άνω του 25, το άτομο θεωρείται υπέρβαρο, ενώ όταν είναι άνω του 30 θεωρείται παχύσαρκο. Στην περίπτωση που ο ΔΜΣ είναι άνω του 35, τότε αναφερόμαστε στη νοσογόνο ή κλινικά σοβαρή παχυσαρκία.

Αίτια Παχυσαρκίας

 

Η αιτιολογία της παχυσαρκίας είναι πολυπαραγοντική.

Βασικές αιτίες της νόσου αποτελούν:

  • η κακή διατροφή,
  • ο μικρός βαθμός άσκησης
  • ο σύγχρονος τρόπος ζωής
  • η γενετική προδιάθεση

Επιπλέον, σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση παχυσαρκίας έχουν ενδοκρινικοί, ψυχολογικοί – ψυχιατρικοί και παθολογικοί παράγοντες. Επίσης, γονιδιακές βλάβες που επηρεάζουν τον υποθάλαμο, το εγκεφαλικό κέντρο ρύθμισης της ενεργειακής ισορροπίας, οδηγούν στην εμφάνιση παθολογικής μορφής παχυσαρκίας.

Επιπρόσθετα, χρόνιες θεραπείες με ορισμένα φάρμακα (π.χ. αντικαταθλιπτικά, αντισυλληπτικά και στεροειδή / κορτιζόνη) σχετίζονται με πρόκληση παχυσαρκίας.

Επιπτώσεις Παχυσαρκίας

Η παχυσαρκία επηρεάζει αρνητικά κάθε σύστημα και όργανο του σώματός μας.

επιπτώσεις παχυσαρκίας

Τα παχύσαρκα άτομα έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων, όπως είναι η υπέρταση, η στεφανιαία νόσος και τα εγκεφαλικά επεισόδια, καθώς και ενδοκρινικών διαταραχών, με κυριότερο τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Η πλειοψηφία των παχύσαρκων ατόμων μάλιστα πάσχουν από το μεταβολικό σύνδρομο, έναν συνδυασμό δηλαδή απειλητικών παθήσεων όπως ο διαβήτης τύπου 2, η υπέρταση, η υπερλιπιδαιμία και η μη αλκοολική ηπατική νόσος.

Η παχυσαρκία επιβαρύνει σημαντικά το αναπνευστικό σύστημα με αποτέλεσμα πολλά παχύσαρκα άτομα να εμφανίζουν δύσπνοια προσπαθείας, χαμηλά επίπεδα οξυγόνωσης και υπνική άπνοια.

Άλλες επιπτώσεις της νόσου στην υγεία του ανθρώπινου οργανισμού είναι:

  • Λιπώδης εκφύλιση ήπατος
  • Πέτρες στη χολή
  • Παγκρεατίτιδα
  • Προβλήματα γονιμότητας
  • Φλεβική ανεπάρκεια
  • Αυξημένη επίπτωση συγκεκριμένων μορφών καρκίνο, όπως του μαστού, του προστάτη, του οισοφάγου, του παχέος εντέρου κ.α.

Αντιμετώπιση Παχυσαρκίας

 

Λόγω των σοβαρών επιπτώσεων της παχυσαρκίας στην υγεία μας, είναι αναγκαία η αντιμετώπισή της.

Η αλλαγή του τρόπου ζωής με υιοθέτηση πιο υγιεινής διατροφής και συστηματικής άσκησης είναι φυσικά το απόλυτο ζητούμενο. Δυστυχώς όμως, ιδίως στην κλινικά σοβαρή παχυσαρκία, οι διαιτητικές αγωγές δεν μπορούν  να εφαρμοστούν εύκολα και συνήθως είναι αναποτελεσματικές.

Για το λόγο αυτό, κρίνεται αναγκαία, στις περιπτώσεις που ενδείκνυται, η χειρουργική της αντιμετώπιση. Οι βαριατρικές επεμβάσεις, όπως ονομάζονται οι επεμβάσεις αντιμετώπισης της παχυσαρκίας, προσφέρουν τα καλύτερα και σταθερότερα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα στην απώλεια βάρους.

Ταυτόχρονα, με τη χειρουργική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, ρυθμίζονται σε μεγάλο βαθμό ή και θεραπεύονται πλήρως τα περισσότερα παθολογικά προβλήματα που συνοδεύουν την παχυσαρκία, όπως:

  • ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2
  • η υπέρταση
  • η υψηλή χοληστερίνη
  • η υπνική άπνοια

Πρόληψη Παχυσαρκίας

Δεδομένου ότι η παχυσαρκία έχει λάβει επιδημικές διαστάσεις σε παγκόσμιο επίπεδο και λαμβάνοντας υπόψη τις σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία και την ευεξία του ανθρώπου, είναι πολύ σημαντικό να ληφθούν όλα τα απαραίτητα μέτρα για τη μείωση της επίπτωσής της.

Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δίνεται στην ομαλή διαιτητική συμπεριφορά των παιδιών, καθώς είναι σχεδόν σίγουρο πως ένα παχύσαρκο παιδί θα μετεξελιχθεί σε έναν παχύσαρκο ενήλικα.