Οδοντιατρική Υγεία

Όψεις πορσελάνης: Όλα όσα πρέπει να ξέρετε πριν αποφασίσετε

by admin

Οι όψεις πορσελάνης (ceramic veneers) είναι πολύ λεπτά κεραμικά «φύλλα» που συγκολλούνται μόνιμα στην πρόσθια επιφάνεια των δοντιών, ώστε να βελτιώσουν το αισθητικό τους αποτέλεσμα. Κατασκευάζονται εξατομικευμένα από υψηλής ποιότητας πορσελάνη ή άλλα κεραμικά υλικά, παρέχοντας λαμπερό, φυσικό λευκό χαμόγελο που μοιάζει με τα κανονικά δόντια. Οι όψεις πορσελάνης ανήκουν στην αισθητική προσθετική οδοντιατρική: διορθώνουν οπτικές ατέλειες όπως σπασίματα, κηλίδες χρώματος, ανομοιόμορφα ή στραβά δόντια, καλύπτοντας ακόμη και μικρά κενά. Σε αντίθεση με τα στεφάνια, καλύπτουν μόνο την πρόσοψη του δοντιού και απαιτούν σχεδόν καθόλου μέταλλο ή αντικατάσταση ολόκληρου του δοντιού.

Διαδικασία τοποθέτησης

Η εφαρμογή των πορσελάνινων όψεων γίνεται από εξειδικευμένο οδοντίατρο σε δύο περίπου συνεδρίες:

Προετοιμασία δοντιού: Ο οδοντίατρος αφαιρεί ένα πολύ λεπτό στρώμα σμάλτου από το πρόσθιο μέρος του δοντιού, ώστε η όψη να μην προεξέχει και να εφαρμόζει σωστά.
Αποτύπωμα ή σάρωση: Παίρνεται αποτύπωμα (ή σαρώνεται 3D) για να δημιουργηθεί ακρίβες μοντέλο των δοντιών.
Κατασκευή όψης στο εργαστήριο: Ο οδοντοτεχνίτης φτιάχνει τη λεπτή κεραμική όψη σε εργαστήριο, βασισμένος στο αποτύπωμα. Μερικές φορές τοποθετείται προσωρινή όψη μέχρι να είναι έτοιμο το τελικό αισθητικό ένθεμα.
Συγκόλληση: Στη δεύτερη επίσκεψη ο οδοντίατρος ελέγχει το χρώμα/σχήμα της όψης και την κολλάει οριστικά στο δόντι με ειδική ρητίνη. Τέλος, διορθώνει τη σύγκλειση ώστε το αποτέλεσμα να είναι άνετο.

Η όλη διαδικασία απαιτεί έμπειρο οδοντίατρο με κατάλληλο εργαστηριακό συνεργάτη. Η Αμερικανική Οδοντιατρική Ένωση τονίζει ότι μόνο πιστοποιημένοι επαγγελματίες πρέπει να τοποθετούν όψεις, καθώς οι ανειδίκευτοι «τεχνίτες» μπορεί να προκαλέσουν μολύνσεις, βλάβες ή ακατάλληλη τοποθέτηση.

Πλεονεκτήματα των όψεων πορσελάνης

Βελτιώνουν αισθητικά το χαμόγελο: Καλύπτουν αποτελεσματικά σπασίματα, αποχρωματισμούς ή ομοιομορφίες (όπως στραβά ή μικρά δόντια), προσφέροντας ομοιόμορφο, λευκό χαμόγελο.
Φυσική εμφάνιση: Η πορσελάνη είναι διάφανη και μοιάζει με το φυσικό σμάλτο. Οι όψεις διακρίνονται δύσκολα από τα πραγματικά δόντια, καθώς «δένουν» με το χρώμα και τη διαφάνεια του κάθε δοντιού.
Αντοχή σε λεκέδες: Σε σχέση με το φυσικό σμάλτο, οι πορσελάνινες όψεις αντιστέκονται καλύτερα σε χρωστικές από τον καφέ, το τσάι, κρασί κ.λπ., διατηρώντας τα δόντια έντονα λευκά για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Διάρκεια αποτελέσματος: Με σωστή φροντίδα, οι όψεις προσφέρουν μόνιμο αισθητικό αποτέλεσμα για πολλά χρόνια. Συνήθως διαρκούν 10–15 χρόνια ή και περισσότερο. Έρευνες έχουν δείξει ότι μπορούν να φτάσουν ακόμα και 12–20 χρόνια ζωής υπό ιδανικές συνθήκες.

Μειονεκτήματα των όψεων πορσελάνης

Μόνιμη επεμβατικότητα: Απαιτείται αφαίρεση στρώματος σμάλτου από το δόντι, οπότε η διαδικασία δεν είναι αναστρέψιμη. Μόλις τοποθετηθούν, οι όψεις πρέπει να παραμένουν μόνιμα ή να αντικαθίστανται αν σπάσουν.
Ευαισθησία δοντιών: Μετά την τοποθέτηση είναι σύνηθες να υπάρχει προσωρινή ή μόνιμη ελαφρά ευαισθησία σε ζεστό/κρύο.
Κίνδυνος φθοράς ή αποκόλλησης: Παρότι ανθεκτικές, οι όψεις μπορούν με το χρόνο να σπάσουν, να ραγιστούν ή ακόμη και να αποκολληθούν αν υποβληθούν σε υπερβολική καταπόνηση. Ασθενείς που τρίβουν πολύ τα δόντια τους ή έχουν έντονη σύγκλειση πρέπει να το λάβουν υπόψη.
Κόστος και κάλυψη: Πρόκειται για αισθητική θεραπεία υψηλού κόστους. Συχνά δεν καλύπτεται από τα οδοντιατρικά ασφαλιστικά προγράμματα, αφού θεωρείται «κοσμητική» παρέμβαση.

Κατάλληλοι υποψήφιοι και ενδείξεις

Όψεις πορσελάνης προτείνονται κυρίως σε ασθενείς που θέλουν να βελτιώσουν το χαμόγελό τους και έχουν μικρές έως μεσαίες αισθητικές ατέλειες. Ιδανικοί υποψήφιοι είναι όσοι έχουν σχετικά υγιή δόντια με επαρκές σμάλτο και παθολογίες στο στόμα όπως τερηδόνα ή ουλίτιδα έχουν προηγουμένως θεραπευτεί. Συγκεκριμένα, οι όψεις διορθώνουν προβλήματα όπως:

Σπασμένα ή ραγισμένα δόντια.
Επίμονοι κίτρινοι ή χρωματικοί λεκέδες που δεν φεύγουν με λεύκανση.
Δόντια που είναι στραβά ή κακέκτυπα αλλά χωρίς εκτεταμένη βλάβη.
Κενά (διαστήματα) ανάμεσα σε δόντια.

Αντίθετα, δεν συνιστώνται για σοβαρά κατεστραμμένα δόντια ή για άτομα με έντονο βρουξισμό (τριγμό δοντιών) ή βαριά σύγκλειση. Σε αυτές τις περιπτώσεις προτιμώνται άλλες θεραπείες (π.χ. στεφάνες ή νάρθηκες βρυγμού). Πριν την τοποθέτηση, ο οδοντίατρος ελέγχει διεξοδικά τα δόντια και τα ούλα: πρέπει να υπάρχει καλός στοματικός ιστός χωρίς τερηδόνα ή φλεγμονή, διαφορετικά πρώτα αντιμετωπίζονται τα προβλήματα.

Διάρκεια αποτελεσμάτων και παράγοντες που την επηρεάζουν

Η διάρκεια ζωής των όψεων πορσελάνης εξαρτάται από την ποιότητα του υλικού, την τεχνική τοποθέτησης και, κυρίως, τη φροντίδα που θα έχει ο ασθενής μετά. Σύμφωνα με μελέτες, οι όψεις διατηρούν το αισθητικό αποτέλεσμα 10–15 χρόνια με σωστή στοματική υγιεινή. Υπάρχουν αναφορές ακόμα και για διάρκεια έως και 20 χρόνια. Παράγοντες που μειώνουν τη διάρκεια είναι ο βρουξισμός, η πρόκληση τραυματισμών (π.χ. δάγκωμα σκληρών αντικειμένων) ή η κακή στοματική υγιεινή. Αντίθετα, καλό βούρτσισμα, τακτικό νήμα και περιοδικοί καθαρισμοί και έλεγχοι βοηθούν την όψη να παραμείνει άψογη για πολλά χρόνια.

Ασφάλεια και συντήρηση

Για να διατηρηθούν ασφαλείς και ποιοτικές οι όψεις πορσελάνης, ακολουθούνται οι εξής βασικές οδηγίες:

Επαγγελματική τοποθέτηση: Η διαδικασία πρέπει να γίνεται από καταρτισμένο οδοντίατρο. Η Αμερικανική Οδοντιατρική Ένωση προειδοποιεί ότι η τοποθέτηση από μη ειδικούς «τεχνίτες» μπορεί να οδηγήσει σε μόλυνση, βλάβη του δοντιού ή ανεπιθύμητες επιπλοκές.
Καθημερινή υγιεινή: Βουρτσίζουμε τα δόντια τουλάχιστον δύο φορές την ημέρα με μαλακή οδοντόβουρτσα και μη λειαντική οδοντόκρεμα, καθώς και χρησιμοποιούμε καθημερινά οδοντικό νήμα. Κύριος στόχος είναι να μην αναπτυχθούν ουλίτιδα ή τερηδόνα γύρω από τις όψεις.
Αποφυγή βλαπτικών συνηθειών: Δεν χρησιμοποιούμε τα δόντια ως «εργαλεία» (π.χ. για άνοιγμα συσκευασιών) και αποφεύγουμε να δαγκώνουμε σκληρά αντικείμενα (πάγος, καρύδια κ.λπ.). Επίσης δεν δαγκώνουμε νύχια ή στυλό.
Προστασία κατά τη διάρκεια αθλημάτων: Σε αθλήματα επαφής συνιστάται αθλητικός νάρθηκας (mouthguard) για να προστατευθούν οι όψεις από ενδεχόμενο χτύπημα.
Περιορισμός χρωστικών τροφών/ποτών: Παρότι οι όψεις είναι ανθεκτικές σε λεκέδες, καλό είναι να αποφεύγουμε συχνή κατανάλωση πολύ χρωματισμένων τροφών και ποτών (π.χ. καφές, κόκκινο κρασί, τσάι) για να παραμείνουν λευκές.
Τακτικές επισκέψεις στον οδοντίατρο: Ο τακτικός έλεγχος (τουλάχιστον κάθε 6-12 μήνες) επιτρέπει στον οδοντίατρο να διαπιστώνει έγκαιρα τυχόν φθορά, να επανακολλάει χαλασμένες όψεις ή να αντιμετωπίζει προβλήματα πριν γίνουν σοβαρά.

Με την κατάλληλη φροντίδα, οι όψεις πορσελάνης παραμένουν ασφαλής και αποτελεσματική επιλογή αισθητικής αποκατάστασης, παρέχοντας μακροχρόνια λευκά δόντια και ενισχύοντας το χαμόγελο.

Πηγές: Πληροφορίες από την Αμερικανική Οδοντιατρική Ένωση και κλινικές πηγές της Mayo Clinic, WebMD κ.ά. έχουν χρησιμοποιηθεί για τη σύνταξη αυτού του άρθρου