Η πρόπτωση μήτρας και κόλπου αποτελεί μία από τις συχνότερες γυναικολογικές παθήσεις παγκοσμίως, επηρεάζοντας σημαντικά την ποιότητα ζωής, την άνεση και τη λειτουργικότητα εκατομμυρίων γυναικών. Παρότι πρόκειται για μια κατάσταση που δεν απειλεί άμεσα τη ζωή, συχνά συνοδεύεται από δυσάρεστα συμπτώματα, περιορισμούς στην καθημερινότητα και επιπτώσεις στη σεξουαλική υγεία.
Παρά το υψηλό ποσοστό εμφάνισής της, πολλές γυναίκες διστάζουν να μιλήσουν για το πρόβλημα, είτε από ντροπή είτε γιατί θεωρούν ότι «είναι φυσιολογικό με την ηλικία» — κάτι που δεν ισχύει.

Με τη σύγχρονη ιατρική υπάρχουν πλέον αποτελεσματικές, ασφαλείς και ελάχιστα επεμβατικές λύσεις που μπορούν να προσφέρουν πλήρη αποκατάσταση.
Στην Ελλάδα, γυναικολόγοι όπως οι Νίκος Μπάρδης, Ιωάννης Ράπτης και Οδυσσέας Σαββούρας εφαρμόζουν τις πιο σύγχρονες μεθόδους για την αντιμετώπιση της πρόπτωσης, εστιάζοντας τόσο στην ανατομική όσο και στη λειτουργική αποκατάσταση.

Τι είναι η πρόπτωση μήτρας και κόλπου

Η πρόπτωση μήτρας ή/και κόλπου συμβαίνει όταν οι ιστοί και οι σύνδεσμοι του πυελικού εδάφους εξασθενούν, με αποτέλεσμα τα πυελικά όργανα — μήτρα, κύστη, ορθό ή κολπικός θόλος — να κατεβαίνουν χαμηλότερα από τη φυσιολογική τους θέση.
Η χαλάρωση αυτή μπορεί να είναι ήπια ή πολύ σοβαρή, φτάνοντας σε σημείο ορισμένα όργανα να προπίπτουν προς την είσοδο ή έξω από τον κόλπο.

Η κατάσταση αυτή δεν είναι «αναπόφευκτη» συνέπεια της ηλικίας. Πρόκειται για μία ιατρική πάθηση με συγκεκριμένες αιτίες και αποδεδειγμένες θεραπείες.

Παράγοντες – Αιτίες που οδηγούν σε πρόπτωση μήτρας & κόλπου

Η πρόπτωση εμφανίζεται όταν οι ιστοί του πυελικού εδάφους αδυνατούν να συγκρατήσουν αποτελεσματικά τα πυελικά όργανα.
Ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες είναι οι πολλαπλοί κολπικοί τοκετοί, ιδιαίτερα όταν έχουν υπάρξει δύσκολοι ή παρατεταμένοι τοκετοί, οι οποίοι καταπονούν τη λεκάνη. Μετά την εμμηνόπαυση, η φυσιολογική μείωση των οιστρογόνων προκαλεί ατροφία των ιστών και απώλεια ελαστικότητας, με αποτέλεσμα η περιοχή να γίνεται ιδιαίτερα επιρρεπής στη χαλάρωση.

Παράλληλα, η χρόνια δυσκοιλιότητα, η παχυσαρκία, η έντονη άρση βάρους και ο συνεχής βήχας — ιδιαίτερα σε καπνίστριες — αυξάνουν την ενδοκοιλιακή πίεση και καταπονούν συνεχώς τους συνδέσμους της πυέλου. Η γενετική προδιάθεση αποτελεί επίσης έναν σημαντικό παράγοντα, καθώς ορισμένες γυναίκες έχουν εκ γενετής πιο αδύναμο συνδετικό ιστό. Σε κάποιες περιπτώσεις, προηγούμενες γυναικολογικές επεμβάσεις μπορεί να αποδυναμώσουν περαιτέρω τους υποστηρικτικούς μηχανισμούς, αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης πρόπτωσης.

Κίνδυνοι – Επιπτώσεις στην καθημερινότητα και την υγεία

Η πρόπτωση δεν είναι απειλητική για τη ζωή, αλλά η επίδρασή της στην καθημερινότητα μπορεί να είναι έντονη. Καθώς εξελίσσεται, μπορεί να προκαλέσει δυσλειτουργία στην ούρηση, με συχνή ανάγκη για τουαλέτα, αίσθηση ατελούς κένωσης της κύστης ή επεισόδια ακράτειας. Η μετατόπιση της ουροδόχου κύστης αυξάνει τον κίνδυνο ουρολοιμώξεων, ενώ αντίστοιχα η πρόπτωση του ορθού μπορεί να οδηγήσει σε χρόνια δυσκοιλιότητα ή δυσκολία στην αφόδευση.

Σε προχωρημένα στάδια, η τριβή του προπίπτοντος ιστού μπορεί να προκαλέσει ερεθισμούς, μικροτραυματισμούς ή φλεγμονές, ενώ ορισμένες γυναίκες αναφέρουν δυσφορία ακόμη και στο περπάτημα ή την παρατεταμένη ορθοστασία. Η σεξουαλική ζωή επίσης επηρεάζεται, καθώς η πρόπτωση μπορεί να προκαλέσει πόνο, μειωμένη αίσθηση ή δυσκολία στην επαφή, γεγονός που συχνά επιβαρύνει την ψυχολογία και την αυτοπεποίθηση.

Συμπτώματα που πρέπει να γνωρίζει κάθε γυναίκα

Τα συμπτώματα της πρόπτωσης συχνά ξεκινούν σταδιακά. Στα αρχικά στάδια, πολλές γυναίκες περιγράφουν μια αίσθηση βάρους, πίεσης ή τραβήγματος χαμηλά στην πύελο, που επιδεινώνεται με την ορθοστασία ή την κούραση. Με την πάροδο του χρόνου, η ενόχληση μπορεί να εξελιχθεί σε αίσθηση ότι «κάτι κατεβαίνει» μέσα στον κόλπο. Σε πιο προχωρημένες περιπτώσεις εμφανίζεται προεξοχή ιστού στην είσοδο του κόλπου.

Πολλές γυναίκες αντιμετωπίζουν επίσης δυσκολίες στην ούρηση, όπως αργή έναρξη της ροής, διακοπτόμενη ούρηση, συχνές επισκέψεις στην τουαλέτα ή αίσθηση ότι η κύστη δεν αδειάζει πλήρως. Η ακράτεια στην άσκηση, στο γέλιο ή στο βήξιμο είναι συχνό εύρημα. Παράλληλα, εμφανίζονται προβλήματα στην αφόδευση, με δυσκοιλιότητα ή αίσθηση ατελούς κένωσης.
Η σεξουαλική επαφή μπορεί να γίνει επώδυνη ή δυσάρεστη, ενώ ο τοπικός ερεθισμός από την τριβή επιδεινώνεται όσο προχωρά η πρόπτωση.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Η διάγνωση είναι απλή, ανώδυνη και γίνεται στο ιατρείο με κλινική εξέταση. Ο γυναικολόγος αξιολογεί την ανατομία σε διάφορες θέσεις και ορίζει τον βαθμό πρόπτωσης.
Σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζονται επιπλέον εξετάσεις όπως υπερηχογράφημα ή ουροδυναμικός έλεγχος, ιδίως εάν υπάρχουν προβλήματα ούρησης.

Οι εξειδικευμένοι γυναικολόγοι Νίκος Μπάρδης, Ιωάννης Ράπτης και Οδυσσέας Σαββούρας εφαρμόζουν σύγχρονα πρωτόκολλα διάγνωσης και καθοδηγούν τις γυναίκες με σαφήνεια και επιστημονική προσέγγιση.

Συντηρητικές θεραπείες (χωρίς χειρουργείο)

Στα αρχικά στάδια, πολλές γυναίκες μπορούν να βρουν σημαντική ανακούφιση χωρίς χειρουργική επέμβαση.

Οι ασκήσεις ενδυνάμωσης του πυελικού εδάφους (Kegel) και η εξειδικευμένη φυσικοθεραπεία αποτελούν την πρώτη γραμμή αντιμετώπισης. Οι θεραπείες αυτές ενδυναμώνουν τους μυς, βελτιώνουν τη νευρομυϊκή λειτουργία και μειώνουν την προοδευτική επιδείνωση.

Σε γυναίκες στην εμμηνόπαυση, η τοπική ορμονική θεραπεία με οιστρογόνα αυξάνει την ελαστικότητα και την αιμάτωση της περιοχής, βοηθώντας στην ανακούφιση των συμπτωμάτων.
Το πέσσαρι (pessary), ένας ειδικός κολπικός δακτύλιος, αποτελεί μία πολύ αποτελεσματική μη χειρουργική λύση για στήριξη της μήτρας και των κολπικών τοιχωμάτων. Είναι άμεσο, ασφαλές και ιδανικό για γυναίκες που δεν επιθυμούν επέμβαση.

Σύγχρονες χειρουργικές θεραπείες

Σε πιο προχωρημένους βαθμούς πρόπτωσης, οι σύγχρονες χειρουργικές τεχνικές προσφέρουν οριστική λύση. Η ιατρική έχει εξελιχθεί σημαντικά και σήμερα οι περισσότερες επεμβάσεις γίνονται ελάχιστα επεμβατικά, με μικρή απώλεια αίματος και ταχεία ανάρρωση.

Η ιεροκολποπηξία (sacral colpopexy) θεωρείται η «gold standard» μέθοδος παγκοσμίως και προσφέρει εξαιρετικά μακροπρόθεσμα αποτελέσματα. Μπορεί να πραγματοποιηθεί λαπαροσκοπικά ή ρομποτικά.
Η πρόσθια και οπίσθια κολπορραφία διορθώνουν την πρόπτωση κύστης ή ορθού αντίστοιχα, επαναφέροντας την ανατομία στη φυσιολογική θέση.
Σε πολύ σοβαρές περιπτώσεις, η υστερεκτομή μπορεί να θεωρηθεί αναγκαία, ανάλογα με το είδος της πρόπτωσης και το ιστορικό της γυναίκας.

Οι γυναικολόγοι Ιωάννης Ράπτης εξειδικευμένος γυναικολόγος στην πρόπτωση μήτρας και κόλπου   και Νικόλαος Μπάρδης μεγάλη εμπειρία στην πρόπτωση μήτρας και κόλπου έχουν πολυετή εμπειρία στη χρήση ελάχιστα επεμβατικών τεχνικών και εξατομικεύουν τη θεραπεία για κάθε γυναίκα.

Πίνακας: Επιλογή θεραπείας ανάλογα με τον βαθμό πρόπτωσης

Συμπέρασμα

Η πρόπτωση μήτρας και κόλπου δεν είναι μια κατάσταση που πρέπει να «ανέχεται» μία γυναίκα. Με τις σύγχρονες θεραπείες, η πλήρης αποκατάσταση είναι απολύτως εφικτή.
Η ποιότητα ζωής μπορεί να επιστρέψει, η λειτουργικότητα να αποκατασταθεί και η καθημερινότητα να γίνει ξανά άνετη και χωρίς περιορισμούς.

FAQ – Συχνές Ερωτήσεις

Μπορεί η πρόπτωση να διορθωθεί χωρίς χειρουργείο;
Ναι, στα αρχικά στάδια με ασκήσεις, φυσικοθεραπεία και πέσσαρι.

Είναι επικίνδυνη η πρόπτωση;
Δεν απειλεί τη ζωή, αλλά επηρεάζει την καθημερινότητα, την ούρηση, την αφόδευση και τη σεξουαλική ζωή.

Πονάει η χειρουργική αντιμετώπιση;
Οι σύγχρονες ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές έχουν γρήγορη ανάρρωση και περιορισμένο πόνο.

Μπορώ να κάνω παιδιά μετά;
Εξαρτάται από το είδος της επέμβασης. Ο γυναικολόγος θα προτείνει την κατάλληλη λύση.

Πότε πρέπει να επισκεφτώ γιατρό;
Όταν υπάρχουν συμπτώματα βάρους, δυσκολία ούρησης, δυσκοιλιότητα ή ορατή προεξοχή ιστού.