Αμυγδαλίτιδα: Συμπτώματα και Σύγχρονες Θεραπείες

by admin

Φλεγμονή των αμυγδαλών (κόκκινες, πρησμένες) σε ασθενή με αμυγδαλίτιδα. Οι αμυγδαλές είναι δύο ωοειδείς ιστοί στο πίσω μέρος του λαιμού (μία σε κάθε πλευρά) και ανήκουν στο ανοσοποιητικό σύστημα. Η αμυγδαλίτιδα είναι φλεγμονή αυτών των ιστών, συνήθως λόγω λοίμωξης. Η φλεγμονή εκδηλώνεται ως πόνος στον λαιμό, ψηλαφητοί διογκωμένοι λεμφαδένες και συχνά πυρετός. Η πάθηση προσβάλλει κυρίως παιδιά σχολικής ηλικίας (κυρίως 5–15 ετών).

Συμπτώματα αμυγδαλίτιδας

Οξεία αμυγδαλίτιδα: Εκδηλώνεται ξαφνικά με συμπτώματα όπως υψηλός πυρετός, έντονος πονόλαιμος, δυσκολία ή πόνος κατά την κατάποση, πρησμένες και συχνά καλυμμένες με λευκές κηλίδες αμυγδαλές, διογκωμένοι λεμφαδένες στον τράχηλο, κακοσμία στόματος και συνοδά συμπτώματα ίωσης (βήχας, ρινική καταρροή).
Χρόνια αμυγδαλίτιδα: Χαρακτηρίζεται από παρατεταμένο ή υποτροπιάζοντα πονόλαιμο, εμμένουσα κακοσμία (δυσάρεστη αναπνοή), συσσώρευση υπολειμμάτων στις αμυγδαλές («πέτρες» αμυγδαλών) και διαρκώς ευαίσθητους ή πρησμένους λεμφαδένες στον λαιμό.

Αίτια

Η αμυγδαλίτιδα οφείλεται κυρίως σε λοιμώξεις. Στις περισσότερες περιπτώσεις (περίπου 70%) αιτία είναι ιοί – π.χ. αδενοϊοί, ιός γρίπης, παρίνφλουενσα, ιός Epstein-Barr (ιός λοιμώδους μονοπυρήνωσης) κ.ά.. Λιγότερο συχνά, το 15–30% των κρουσμάτων οφείλεται σε βακτήρια, με συχνότερο τον στρεπτόκοκκο ομάδας Α (ο αιτιολογικός παράγοντας της στρεπτοκοκκικής φαρυγγίτιδας). Συχνά, σύμφωνα με το Mayo Clinic, «οι περισσότερες περιπτώσεις αμυγδαλίτιδας προκαλούνται από κοινούς ιούς», ενώ το NHS επισημαίνει ότι σχεδόν πάντα είναι ιογενούς αιτιολογίας και σπανιότερα βακτηριακής.

Διάγνωση

Η διάγνωση γίνεται με κλινική εξέταση και εργαστηριακά τεστ. Ο ιατρός εξετάζει το λαιμό και τις αμυγδαλές για σημεία φλεγμονής (ερυθρότητα, εξίδρωμα) και ψηλαφά τους λεμφαδένες στον τράχηλο. Συχνά γίνεται φαρυγγικό επίχρισμα για καλλιέργεια ή ταχεία ανίχνευση στρεπτοκοκκικής λοίμωξης (strep test). Εάν το ταχύ τεστ είναι αρνητικό αλλά υπάρχει υποψία στρεπτοκοκκικής λοίμωξης, λαμβάνεται καλλιέργεια λαιμού για επιβεβαίωση. Καμιά φορά ζητείται πλήρης αιμοδιάγραμμα (CBC) για να διαπιστωθεί η φύση της λοίμωξης (ιική ή βακτηριακή).

Θεραπεία

Υποστηρικτική φροντίδα: Η συντριπτική πλειοψηφία των οξέων κρουσμάτων (ιδίως ιογενών) αντιμετωπίζεται με ανάπαυση και συμπτωματική αγωγή. Συνιστάται άφθονα υγρά, ζεστά ροφήματα (έκχυμα χαμομηλιού, ζωμός), γαργάρες με χλιαρό αλατόνερο, και χρήση υγραντήρα στο δωμάτιο για ανακούφιση του πονεμένου λαιμού. Χορηγούνται αναλγητικά/αντιπυρετικά φάρμακα (παρακεταμόλη, ιβουπροφαίνη) για τον έλεγχο του πόνου και του πυρετού.
Αντιβιοτικά: Χορηγούνται εφόσον επιβεβαιωθεί βακτηριακή λοίμωξη (κυρίως στρεπτοκοκκική). Η πρώτη επιλογή είναι συνήθως η πενικιλλίνη για 10 ημέρες. Αν υπάρχει αλλεργία στην πενικιλλίνη, χρησιμοποιούνται εναλλακτικά κεφαλοσπορίνες ή μακρολίδια. Είναι σημαντικό να ολοκληρωθεί ολόκληρη η αγωγή, ακόμα κι αν τα συμπτώματα υποχωρήσουν, για να αποφευχθούν επιπλοκές (π.χ. ρευματικός πυρετός, νεφρίτιδα).

Ενδείξεις για αμυγδαλεκτομή

Η χειρουργική αφαίρεση των αμυγδαλών (αμυγδαλεκτομή) προτιμάται μόνο σε περιπτώσεις υποτροπιάζουσας ή χρόνιας αμυγδαλίτιδας. Ένδειξη αποτελεί η επανειλημμένη νόσος με πολλά επεισόδια: για παράδειγμα ≥7 επεισόδια τον τελευταίο χρόνο ή ≥5 επεισόδια κάθε χρόνο για 2 συνεχή χρόνια ή ≥3 επεισόδια κάθε χρόνο για 3 χρόνια. Επιπλέον, λαμβάνεται υπόψη αν έχουν εμφανιστεί σοβαρές επιπλοκές όπως αποφρακτική άπνοια ύπνου (χρήση αμυγδαλών στο να φράξουν τους αεραγωγούς), σημαντική αναπνευστική δυσκολία, δυσκολία στην κατάποση ή περιτονασικό απόστημα (συλλογή πύου γύρω από τις αμυγδαλές). Σε αυτές τις περιπτώσεις, η αμυγδαλεκτομή μπορεί να συζητηθεί με τον ΩΡΛ ιατρό ως λύση.

Πρόληψη και συμβουλές

Η αμυγδαλίτιδα, και ιδίως η ιογενής μορφή της, είναι μεταδοτική. Για πρόληψη ακολουθούμε βασικούς κανόνες υγιεινής:

Τακτικό πλύσιμο χεριών: Πλένουμε σχολαστικά τα χέρια μας για τουλάχιστον 20″, ειδικά μετά τη χρήση τουαλέτας και πριν από το φαγητό. Αυτό μειώνει τη μετάδοση ιών και βακτηρίων.
Αποφυγή στενής επαφής: Μείνετε μακριά από άτομα με πονόλαιμο, κρυολόγημα ή γρίπη και μην μοιράζεστε είδη προσωπικής χρήσης (π.χ. ποτήρια, μαχαιροπήρουνα). Αν κάποιος στο σπίτι νοσεί, κρατήστε τον στο σπίτι μέχρι να αναρρώσει για να μην διασπαρεί η λοίμωξη.
Αποφυγή καπνίσματος: Αποφύγετε το κάπνισμα και τον δευτερογενή καπνό, που ερεθίζουν και ξηραίνουν το λαιμό.

Συνοπτικά, η έγκαιρη αντιμετώπιση των συμπτωμάτων (άρρωστοι να ξεκουράζονται και να πίνουν υγρά) και οι παραπάνω προληπτικές πρακτικές βοηθούν σημαντικά στη διαχείριση και αποφυγή της αμυγδαλίτιδας.

Πηγές: Mayo Clinic, CDC, American Academy of Otolaryngology